Zmiany polityczne po II Wojnie Światowej
Po drugiej wojnie światowej uległy zmianie granicy Polski. Terytorium naszego kraju przesunęło się na zachód. Otrzymaliśmy tereny należące niegdyś do Niemiec, kosztem terytorium dzisiejszej Ukrainy. Zmianie granic towarzyszyły przesiedlenia. Między innymi Polacy mieszkający na terytorium dzisiejszej Ukrainy. Przesiedlenia były dokonywane zwykle strachu i ferworze zawieruchy wojennej. Z uwagi na ten fakt opisy pozostawionego mienia były nierzetelne, niedokładne. Na tych terenach Polacy byli zwykle właścicielami większych nieruchomości rolnych, gdy tymczasem przesiedleni w głąb Polski otrzymywali bardzo małe, nieatrakcyjne gospodarstwa.
System rekompensat państwowych
Przepisy wydane po 1989 roku przewidywały jednak system rekompensat. Na początku organem właściwym w tym zakresie był Starosta, a rekompensata wynosiła 100 % różnicy w wartości mienia pozostawionego oraz mienia otrzymanego. Później przepisy się zmieniły, właściwy tych sprawach stał się Wojewoda, który mógł przyznać tylko 15 % wartości należnej rekompensaty. Potem kwota ta została podwyższona do 20 %. Znakomita większość spraw prowadzonych na podstawie ustawy o rekompensacie za mienie pozostawione poza granicami państwa uległa zakończeniu, z uwagi na fakt, że ostateczny termin składania wniosków upłynął w 2008 r. Nie mniej jednak z uwagi na zawieszenie postępowań związane z ustaleniem kręgu spadkobierców uprawnionych czy po prostu przewlekłością działania organów trwa nadal.
Przebieg postępowania o uzyskanie rekompensaty
Postępowanie o rekompensatę wszczynane było na wniosek samym wysiedlonych lub ich spadkobierców. Organem właściwym, o czym wspominał był Wojewoda. W pierwszej kolejności Wojewoda oceniał zasadność roszczenia co do zasady wydając postanowienie jeżeli uznał istotę zasadności roszczenia. W postanowieniu tym ustalał stan faktyczny, który stanowił podstawę do sporządzenia operatów szacunkowych określających wartość pozostawionych i otrzymanych nieruchomości. Operaty szacunkowe musieli sporządzić sami Wnioskodawcy (rzeczoznawcy majątkowi na ich zlecenie), podlegały one jednak weryfikacji Wojewody. W przypadku gdy operat szacunkowy został zatwierdzony przez Wojewodę i zostały spełnione pozostałe przesłanki wydawana była decyzja, w której ustalano wysokość rekompensaty. W przypadku gdy strona nie zgadzała się z treścią decyzji miała prawo do zaskarżenia jej do Ministra Skarbu w terminie 14 dni, a decyzje organu II instancji do WSA w terminie 30 dni. Terminy te oczywiście liczą się od dnia doręczenia decyzji. W tym zakresie pomocy udzielić może prawnik, w szczególności adwokat lub radca prawny.
Kontakt z Kancelarią
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w zakresie rekompensaty za mienie zabużańskie zapraszam do kontaktu. Jest to materia dość szczególna, jednak sprawy związane z odszkodowaniami od skarbu państwa leżą w szczególnym kręgu zainteresowaniu naszej Kancelarii. Nasze biura znajdują się w Przeworsku, Jarosławiu oraz Rzeszowie.
