Dział spadku

Nasza Kancelaria specjalizuje się między innymi w sprawach spadkowych. Ponad 10 lat doświadczenia w stosowaniu prawa umożliwia podejście do sprawy w sposób kompleksowy. Radca prawny może załatwić za Ciebie wszelkie formalności związane ze spadkiem: od złożenia wniosku, przez reprezentację w Sądzie, aż do uzyskania prawomocnego orzeczenia Sądu. Wystarczy podpisać pełnomocnictwo i załatwimy Twoją sprawę od A do Z. Na naszym blogu znajduje się kilkanaście artykułów z zakresu postępowań spadkowych.

Zadzwoń + 48 726 066 462 Zadzwoń + 48 724 046 783

e-mail: kontakt@radca-orlowska.pl

O postępowaniu o dział spadku

Dział spadku potocznie jest nazywany podziałem spadku. Jest to postępowanie wszczęte na wniosek jednego ze spadkobierców, którego celem jest dokonanie podziału składników wchodzących w skład spadku. Najczęściej w wyniku takiego postępowania przyznaje się składniki majątkowe jednemu spadkobiercy z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz pozostałych. Postępowanie o dział spadku może mieć charakter sporny, gdy nie wszyscy uczestnicy zgadzają się co do wartości spadku lub formy jego podziału. Sprawy dotyczące działu spadku porusza ten artykuł.

Kontakt z Kancelarią

telefon główny: 724-046-783
Jarosław, ul. Jana Pawła II 3a (Dom Towarowy Globus)
Rzeszów, al. Piłsudskiego 17/4 (Cech Rzemiosła)
Przeworsk, ul. Piłsudskiego 1/17 (Dom Rzemiosła)

Dział spadku – podstawy

Dział spadku to inaczej podział pomiędzy spadkobierców majątku należącego do spadku. Po uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia majątek spadkowy staje się własnością na zasadzie wspólności wszystkich spadkobierców; dopiero dział spadku i zniesienie współwłasności prowadzi do przyznania spadkobiercom na wyłączną własność poszczególnych rzeczy należących do masy spadkowej.

Nie, nie jest to wymagane. Nie obowiązuje też termin na wszczęcie takiego postępowania. Możesz złożyć wniosek o dział spadku zaraz po stwierdzeniu jego nabycia lub też po wielu latach. Jeżeli jednak chcesz dysponować składnikami spadku, np. sprzedać nieruchomość należącą do spadku, to musisz uzyskać zgodę pozostałych spadkobierców. Posiadanie rzeczy na zasadzie współwłasności lub wspólności spadkowej nigdy nie jest preferowanym stanem rzeczy, gdyż rodzi wiele problemów, między innymi z zarządzaniem nieruchomością wspólną.

Opłata sądowa z tytułu wniosku o dział spadku, w przypadku gdy zawiera on zgodny projekt podziału i nie obejmuje zniesienia współwłasności z innego tytułu, wynosi 300 zł. Jeżeli wniosek nie zawiera zgodnego projektu podziału, wysokość opłaty sądowej rośnie do 500 zł. Jeżeli natomiast wniosek o dział spadku zawiera również żądanie zniesienia współwłasności z innego tytułu, opłata sądowa wynosi 600 zł przy zgodnym projekcie, a 1 000 zł, gdy zgodnego projektu podziału brak.

Dotyczy to sytuacji, gdy spadkodawca nie był wyłącznym właścicielem, ale tylko współwłaścicielem danego składnika majątkowego. W takim przypadku postępowanie o dział spadku może obejmować nie tylko zniesienie współwłasności w ramach udziału przysługującego spadkodawcy, ale całej rzeczy.

Zgodny projekt działu spadku to dokument, który jest podpisany przez wszystkich spadkobierców i zawiera proponowany sposób podzielenia aktywów i pasywów wchodzących w skład spadku. W przypadku, gdy projekt ten obejmuje podział fizyczny nieruchomości, jako załącznik należy dołączyć ostateczną i prawomocną decyzję o podziale geodezyjnym nieruchomości. W praktyce bardzo rzadko następuje sądowy dział spadku na podstawie zgodnego projektu podziału, gdyż w takim przypadku znacznie szybszym rozwiązaniem jest dokonanie działu spadku w formie aktu notarialnego.

Jeżeli spadkobiercy są zgodni co do podziału spadku, mogą się udać w tym celu do notariusza. Akt notarialny zawierający umowę o dział spadku może być sporządzony w obecności spadkobierców albo ich pełnomocników. Pełnomocnictwo musi być jednak w tym przypadku udzielone również w formie aktu notarialnego. Koszt taksy notarialnej jest zależny od wartości majątku spadkowego. Dla przykładu, jeżeli wartość spadku wynosi 500 000 zł, maksymalna taksa notarialna wynosi 3 407,10 zł. Do tej kwoty należy doliczyć 7,38 zł za każdą stronę odpisu aktu notarialnego. Jeżeli w skład spadku nie wchodzą rzeczy lub prawa, których przeniesienie wymaga formy aktu notarialnego, spadkobiercy mogą sporządzić umowę także w zwykłej formie pisemnej.

Co powinien zawierać wniosek o dział spadku?

dane wnioskodawcy i pozostałych spadkobierców,
proponowany sposób dokonania działu spadku,
informację, w jaki sposób wnioskodawca i pozostali spadkobiercy do tej pory korzystali ze składników spadku,
informację na temat tego, jakie rzeczy, prawa oraz zobowiązania wchodzą w skład spadku,
załączniki.

Wnioskodawca powinien podać nie tylko swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer PESEL, ale także zawód, wysokość uzyskiwanych dochodów, posiadane nieruchomości, stan rodzinny oraz cywilny. Te informacje mają znaczenie przy podjęciu decyzji w sprawie działu spadku i zasądzenia spłat. Jeżeli chodzi o pozostałych spadkobierców, należy podać ich imiona i nazwiska oraz adres, a także inne informacje, jeżeli wnioskodawca je posiada.

Wnioskodawca powinien poinformować Sąd, czy żąda, aby spadek został podzielony poprzez fizyczny podział rzeczy, oraz czy zgadza się na przyznanie składników majątku spadkowego na jego wyłączną własność, czy wolałby otrzymać od pozostałych spadkobierców spłatę pieniężną.

Najczęściej od daty otwarcia spadku do złożenia wniosku o jego dział mija pewien okres. W tym czasie zazwyczaj jeden lub większa liczba spadkobierców korzysta w jakiś sposób ze składników spadku. Sąd powinien otrzymać informację w tym zakresie, gdyż to, w jakim zakresie spadkobiercy korzystali do tej pory ze spadku, może mieć wpływ na ustalenie zasad wzajemnych rozliczeń oraz wybór spadkobiercy, który otrzyma rzeczy wchodzące w skład spadku na wyłączną własność.

Aby dokonać działu spadku, należy wykazać, że dana rzecz lub prawo do niego należy. We wniosku o dział spadku musimy szczegółowo opisać każdy składnik. Dla przykładu, w przypadku nieruchomości musimy podać jej wartość, położenie, powierzchnię oraz sposób użytkowania.

Do wniosku o dział spadku należy w pierwszej kolejności dołączyć dokument potwierdzający uzyskanie prawa do spadku. Może to być prawomocne postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub też odpis notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Ponadto należy dołączyć dokumenty potwierdzające, że dany składnik majątku należy do spadku. W przypadku, gdy dla nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta, wystarczy dołączyć jej odpis. Jeżeli natomiast nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej, wnioskodawca musi postarać się o inny dokument, który potwierdzi własność.

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej w pierwszej kolejności Sąd dąży do tego, aby spadkobiercy zawarli ugodę. Jeżeli zawarcie ugody nie jest możliwe, Sąd przesłuchuje poszczególnych uczestników postępowania tak, aby ustalić, jakie jest ich stanowisko. Najczęściej zachodzi także potrzeba powołania biegłego sądowego, który w operacie szacunkowym określi wartość rzeczy wchodzących do masy spadkowej.

W przypadku domu jednorodzinnego koszt wynagrodzenia biegłego rzeczoznawcy majątkowego zamyka się w kwocie 5 000 zł. Z uwagi na ten fakt bardzo dobrym rozwiązaniem jest porozumienie pomiędzy spadkobiercami i powierzenie zadania sporządzenia operatu szacunkowego prywatnemu rzeczoznawcy – koszt takiego operatu wynosi ok. 1 500 zł. Aby jednak taki dokument mógł stanowić dowód w sprawie, wszyscy uczestnicy muszą na to wyrazić zgodę.

W przypadku biegłych sądowych okres oczekiwania na sporządzenie tego dokumentu wynosi zwykle 3 miesiące.

Tak, jak najbardziej. Najczęściej Sąd wraz z doręczeniem odpisu opinii zobowiązuje uczestnika do złożenia ewentualnych zastrzeżeń pod rygorem ich pominięcia w dalszym toku postępowania. Z praktyki wynika jednak, że zastrzeżenia takie bardzo rzadko są przez Sąd uwzględniane. Najczęściej wartość nieruchomości jest ustalana na podstawie całkowicie obiektywnych kryteriów, a operat szacunkowy sporządzony przez biegłego nie posiada istotnych błędów.

Najczęściej dział spadku jest dokonywany w ten sposób, że jeden ze spadkobierców otrzymuje na wyłączną własność składniki spadku, natomiast pozostali spadkobiercy są uprawnieni do otrzymania spłaty. Istnieje też możliwość fizycznego podziału nieruchomości – w takiej sytuacji zwykle wymagana jest prawomocna decyzja zatwierdzająca podział geodezyjny.

Tak, ale w wyjątkowych sytuacjach. Sąd może też określić termin wymagalności roszczenia według daty późniejszej niż data uprawomocnienia się orzeczenia, aby spadkobierca zobowiązany do dokonania spłaty zyskał odpowiednią ilość czasu na zgromadzenie potrzebnych środków finansowych. Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy spadkobierca nie ma środków na spłatę, istnieje możliwość sprzedaży nieruchomości i podziału środków z tego tytułu.

W sprawie o dział spadku orzeka zawsze Sąd Rejonowy, bez względu na wartość przedmiotu sporu. Właściwy do rozstrzygnięcia jest ten Sąd Rejonowy, w okręgu którego znajduje się ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. Sąd Rejonowy w Jarosławiu jest właściwy dla spraw o dział spadku po osobach, których ostatnie miejsce zamieszkania znajdowało się w powiecie jarosławskim.

Tymczasowo koszty postępowania o dział spadku ponosi wnioskodawca, który może się również ubiegać o to, aby Sąd go z nich zwolnił. W orzeczeniu kończącym postępowanie pozostali uczestnicy najczęściej są zobowiązani do zwrócenia wnioskodawcy poniesionych kosztów w wysokości odpowiadającej ich udziałom. Bardzo dużo osób rezygnuje ze sprawy o dział spadku właśnie ze względu na koszty, zwłaszcza w sytuacji, gdy ich udział w spadku jest niewielki.

Jeżeli spadkobierca, który otrzymał rzeczy należące do spadku na wyłączną własność, nie dokonał należnych spłat, należy zaopatrzyć prawomocne postanowienie o dziale spadku w klauzulę wykonalności i skierować sprawę do egzekucji, której koszty poniesie osoba zobowiązana do spłaty. W razie potrzeby można też wnosić o to, aby Sąd nakazał wpisanie hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości, zabezpieczającej wierzytelności z tytułu spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.

Co do zasady działu spadku nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego. Jest jednak pewien wyjątek. Jeżeli w wyniku działu spadku spadkobierca otrzymał składnik majątkowy na wyłączną własność, który – biorąc pod uwagę wysokość zasądzonej spłaty – nie odpowiadał wartości jego udziału, to wówczas uznaje się, że spadkobierca uzyskał przychód, który musi zostać opodatkowany. Z uwagi na ten fakt po dokonaniu działu spadku warto skonsultować się z radcą prawnym, adwokatem zajmującym się prawem podatkowym lub doradcą podatkowym.

Postępowanie o dział spadku, w którym powołany jest biegły sądowy, zwykle trwa od 6 miesięcy do roku czasu. W poszczególnych Sądach czas oczekiwania może być dłuższy lub krótszy.

Koszty wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego są uzależnione od wartości udziału w spadku. Jeżeli wartość udziału w spadku wynosi 100 000 zł, honorarium naszej Kancelarii wynosi 5 400 zł. Jest to stawka minimalna określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Usługa obejmuje zarówno przygotowanie wniosku o dział spadku i innych dokumentów oraz pism, które będą konieczne, a także reprezentację w Sądzie. Za każdy termin rozprawy nie są pobierane dodatkowe opłaty.

Wzór wniosku i publikacje

Jeżeli potrzebujesz wzoru wniosku o dział spadku, jest on dostępny tutaj. Możesz go wypełnić i wysłać do Sądu. Jeżeli chciałbyś jednak, aby Twoją sprawą zajął się radca prawny, zapraszamy do kontaktu.

Formularz kontaktowy

Podanie danych osobowych w treści formularza jest dobrowolne i oznacza zapoznanie się, a także akceptację klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych osobowych Klientów Kancelarii dostępnej tutaj. Podane przez Państwa dane osobowe przetwarzane będą tylko i wyłącznie w celu i w zakresie niezbędnym do udzielenia odpowiedzi na przesłane pytanie.

Inne
Inne pliki cookie to te, które są analizowane i nie zostały jeszcze przypisane do żadnej z kategorii.
Niezbędne	Niezbędne
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Reklamowe
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
Analityczne
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Funkcjonalne
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Wydajnościowe
Wydajnościowe pliki cookie pomagają zrozumieć i analizować kluczowe wskaźniki wydajności strony, co pomaga zapewnić lepsze wrażenia dla użytkowników.