Kontrola wynagrodzenia za pracę przez ZUS

  Pracodawca i pracownik poprzez wzajemne zgodne oświadczenia woli określają wysokość należnego wynagrodzenia. W niektórych jednak przypadkach od wysokości takiego wynagrodzenia są zależne świadczenia wypłacane między innymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym faktem organy takie mogą być zainteresowane weryfikacją tego, czy wysokość wynagrodzenia odpowiada stanu faktycznemu, czy wynika ono jedynie z zamiaru uzyskania wyższego świadczenia.

  W przypadku gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie nieprawidłowości w zakresie wysokości wynagrodzenia Zakład Ubezpieczeń może przeprowadzić kontrolę. Może to dotyczyć, w szczególności faktycznie uzyskiwanego wynagrodzenia. Dla przykładu pracodawca w deklaracjach do ZUS jako podstawę wymiaru składek pracownika podał kwotę, która nie odpowiada rzeczywistej kwocie netto wypłacanej pracownikowi. W takim przypadku organ rentowy jak najbardziej ma prawo odmówić wypłaty świadczenia według podanej wyższej kwoty odprowadzanych składek. Może również zdarzyć się tak, że umowa o pracę ma charakter fikcyjny i pracownik rzeczywiście nie wykonuje pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia., lub co prawa pracodawca wypłaca mu wynagrodzenie lecz ma ono charakter darowizny, gdyż pracownik nie świadczy pracy. W tym przypadku ZUS również ma prawo odmówić przyznania prawa do świadczeń wynikających z ubezpieczenia społecznego. W praktyce organów oraz w orzecznictwie budzi natomiast wątpliwości, czy ZUS może kwestionować wysokość należnego pracownikowi wynagrodzenia określonego w umowie. Sąd Najwyższy stwierdził, ze co do zasady jest to niemożliwe, chyba że wysokość takiego wynagrodzenia byłażby rażąco nieproporcjonalna do rodzaju stanowiska. Dla przykładu jeżeli osoba sprzątająca otrzymuje wynagrodzeni w kwocie 10 000 zł należy uznać, ze wynagrodzenie to nie odpowiada warunkom rynkowym w sposób rażący.

  Do sporów z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w tym zakresie dochodzi głównie w przypadku nabycia przez pracownika wykonującego pracę przez krótki okres prawa do zasiłku chorobowej (zwłaszcza gdy chodzi o kobiety w ciąży, gdyż wówczas nie jest przewidziany okres wyczekiwania). Dla przykładu kobieta w ciąży zostaje zatrudniona na podstawie umowy o pracę i po miesiącu przechodzi na świadczenie chorobowe. W takim przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie zobowiązany wypłacać jej zasiłek chorobowy w kwocie 100 % podstawy wymiaru ustalonej na podstawie otrzymywanego przez nią wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy.

  Nasza Kancelaria ma biura w Przeworsku, Jarosławiu oraz Rzeszowie. Serdecznie zapraszamy do kontaktu w zakresie prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych.